جمعه ۲۷ نوامبر ۲۰۰۹
انجمن افلاک کویر
گزارش برگزاری شب های گالیله ای در پارک لاله تهران(گروه فناوران نجوم)
مردم جمع شده بودند. کوچک و بزرگ، مرد و زن، پیر و جوان. همه منتظر بودند تا زمان شروع مراسم فرابرسد و وارد غرفه ها شوند. 5 غرفه ای که در ضلع شمالی استخر اصلی پارک لاله توسط یک دالان به هم متصل شده بودند و با آغوش باز آماده استقبال از بازدیدکنندگان بودند. مراسم قرار بود در ساعت 7 بعد از ظهر شروع شود اما تقریبا از ساعت 6، پشت در ورودی ازدحام شدیدی شده بود. البته برگزارکنندگان مراسم فکر همه جا را کرده بودند. تصاویر زیبای گرفته شده توسط تلسکوپ هابل به همراه توضیح کوتاهی در زیر هر تصویر، قبلا در دیوار بیرونی راهرو نصب شده بود تا بازدیدکنندگان تا زمان شروع مراسم از آن ها بازدید کنند. در ساعت 6:30 بود که بمب مراسم ترکید و گالیله به میان غرفه ها آمد. بله درست خواندید گالیله ! البته نه گالیله زنده شده بود و نه ما خواب نما شده بودیم بلکه یکی از بچه های خوش ذوق گروه، خود را به شکل گالیله در آورده بود و زندگی نامه خودش (یعنی همان آقای گالیله) را برای مردم بیان می کرد. مردم استقبال عجیبی از گالیله کردند، با او عکس یادگاری می گرفتند، گفتگوهای دوستانه و گاهی علمی انجام می دادند، با تلسکوپ قدیمی اش رصد می کرند و در کل ارتباط بسیار خوبی با او برقرار کرده بودند.
بالاخره مراسم با اندکی تاخیر شروع شد و مردم وارد غرفه ها شدند. در نخستین غرفه یک بسته شامل : بروشور شب های گالیله ای، یک CD طراحی شده توسط گروه متناسب با محتوای پروژه بین المللی شب های گالیله ای، یک عدد خودکار و یک کتاب به بازدیدکنندگان ارائه می شد. مسابقه SMS، پخش اسلاید نمای مشتری برای کودکان و اهدای هدیه به خردسالان علاقه مند به نجوم از دیگر برنامه های این غرفه بود. در غرفه بعد، شما می توانستید علاوه بر نسشتن بر روی صندلی و کمی استراحت از صحبت های سخنران این بخش استفاده کنید. در این بخش مطالبی تحت عنوان: زندگی نامه گالیله، ماجرای دادگاه تفتیش عقاید و حوادث بعد از آن، اجرام رصد شده توسط گالیله مخصوصا سیاره مشتری برای مردم به نمایش در می آمد که سخنران نیز توضیحاتی را پیرامون هر اسلاید به علاقه مندان ارائه می داد. البته در بعضی مواقع خود جناب گالیله این توضیحات را می دادند که دیدن گالیله 4 قرن پیش در پشت کامپیوتر قرن بیستم منظره جالبی را رقم زده بود. سومین غرفه که گل سرسبد این مراسم بود سقف نداشت! البته این بی سقفی تعمدی بود چون قرار بود یک تلسکوپ و یک دوربین دوچشمی از دورن این غرفه به شمت مشتری و اقمارش نشانه بروند. البته تا زمانی که ماه در آسمان بود می توانستید ماه را هم رصد کنید. صفوف طولانی در کنار تلسکوپ و دوربین نشان از علاقه وصف ناشدنی مردم به ملاقات با مشتری داشت. هر از چند گاهی صداهای " آره ... دیدمش!"، " دیدم...دیدم ...!"، " این همه مشتری مشتری که می کردید همین بود ..." و ... همه سرها را به طرف این غرفه برمی گرداند. با مردم که صحبت می کردیم تقریبا اکثرشان از اولین تجربه رصدی خود بسیار راضی بودند و دوست داشنتد اگر فرصتی دوباره دست دهد دوباره به رصد بپردازند. وقتی از دیدار مشتری از پشت تلسکوپ فارغ شدیم این پوستر توجه مان را جلب کرد: وزن خود را در کمتر از چند ثانیه کاهش دهید ..!! در این غرفه وزن افراد در سایر سیارات محاسبه و به آن ها اعلام می شد. ممکن بود وزن شما در یک سیاره 0.1 شود و در بعضی سیارات 10 برابر!! پایان بخش این 5 غرفه هم غرفه ای تحت عنوان نجوم باستان بود که ابزارآلات قدیمی علم نجوم از قبیل: اسطرلاب، ربع جداری، دو ربعی و ... را برای مردم به معرض نمایش درآورده بودند و کارکرد هر یک را توضیح می دادند.
البته در این مراسم که با همکاری شهرداری مناطق 6 و 11 و همچنین خانه شهریاران جوان برگزار شده بود میهمانان ویژه ای نظیر شهردار محترم منطقه شش، مدیر عامل خانه شهریاران جوان، معاونت اجتماعی ناحیه 2 منطه 11 ، معاونت شهرداری منظقه شش و غیره نیز حضور داشتند.
دوشنبه ۱۹ اکتبر ۲۰۰۹
گروه های برگزار کننده ی شب های گالیله ( بروز رسانی شد):
| شهر | مسئول برگزار کننده | زمان شروع برنامه و زمان برگزاری |
| تهران | پژمان نوروزی | جمعه – 17:30- کاخ موزه ی گلستان |
| تهران | انجمن باور و انجمن صلح آسمانی |
|
| قاین | امیر رضا کامکار | پنج شنبه و جمعه – 18 – دبیرستان نمونه ی خیام |
| شوشتر | انجمن ستاره شناسی شوشتر | پنج شنبه – 19 – پارک داریون |
| زنجان | گروه نجوم آیتان | پنج شنبه – 18:30 – پارک نجوم |
| تهران | فن آوران نجوم | پنج شنبه – 18- پارک لاله |
| تهران | گروه نخبگان | پنج شنبه و جمعه – 20 – شعادت آباد کوی فراز |
| شیراز | موسسه دکتر حسابی | پنج شنبه تا شنبه- 18- مدارس مختلف |
| قزوین | گروه نجوم دانشگاه | شنبه – 14 – دانشگاه بین المللی امام خمینی |
| شاهی | گروه نجوم کش کشون | پنجشنبه تا شنبه – اداره آموزش و پرورش |
| آمل | گروه نجوم شلیاق | جمعه و شنبه – 19:30-باشگاه شهید حسن نژاد |
| اراک | انجمن نجوم اراک | پنج شنبه تا جمعه -18 –پارک جنگلی |
| اراک | گروه نجوم نامیرا | پنجشنبه تا شنبه – 17 – پارک امیر کبیر – پارک جنت |
| لرستان | گروه نجوم دانشگاه نجوم و اختر فیزیک | پنجشنبه تا شنبه- 19:30 – پارک کیو |
| اراک | گروه نجوم الدبران | پنجشنبه تا شنبه – 17:30 – میدان شهدا |
| اراک | گروه نجوم پروکسیما | پنجشنبه تا شنبه – 20 – پارک آزادگان |
شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۰۹
گروه های برگزار کننده ی پروژه ی شبهای گالیله در ایران
| زمان شروع برنامه و مکان برگزاری | گروه برگزار کننده | شهر |
| پنج شنبه و جمعه – 9شب – پارک طوبی | انجمن ستاره شناسی اهواز | اهواز |
| پنج شنبه تا چهارشنبه – 18:30- رصد خانه الاشت | رصد خانه ی آلاشت | آلاشت |
| پنج شنبه – 15:30- بقعه ی شیخ صفی الدین | گروه نجوم سبلان | اردبیل |
| 19:30- پارک انقلاب | گروه نجوم شباهنگ | اقلید |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 18:30- پارک قابوس | گروه نجوم نجما | گنبد کاووس |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19:30- رصدخانه ابن صلاح | رصد خانه ی ابن صلاح | همدان |
| یکشنبه – 18:30 | رصد خانه اینترنتی کوثر 1 | اصفهان |
| پنج شنبه و جمعه – 9 – خیابان امام خمینی | گروه نجوم پریکا | شاهین شهر |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 18- خیابان انقلاب | پژوهش سرای خوی | خوی |
| پنج شنبه و جمعه – 16 – خیابان فیاض بخش | گروه نجوم حاسب | آمل |
| پنج شنبه – 19:30 – خیابان 22 بهمن | گروه نجوم پیشگامان آسمان | مبارکه |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19:30 | گروه نجوم کوییپر | رشت |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19:30 – رصد خانه قطب الدین | رصد خانه ی قطب الدین | شیراز |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 10 – پارک توحید | گروه نجوم آسمان مهر | بیرجند |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19:30- شمس آباد | گروه نجوم شباهنگ | سرایان |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19 – پارک ملت | کانون اخترشناسان ایران | تهران |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 18 – پارک جنگلی | گروه نجوم ارومیه | ارومیه |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19- نارین قلعه | گروه نجوم میبد | میبد |
| 20- کانون پرورش فکری | گروه نجوم دوستداران آسمان و آسمان کویر | یزد |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 16:30- پارک آزادی- پارک شادی ها | گروه نجوم مهبانگ | زاهدان |
| پارک شادی ها | گروه نجوم خیام | زاهدان |
| پنج شنبه تا یکشنبه – 19:30 – خانه جوان | گروه ستاره شناسی و رویت هلال | کرمان |
چند نکته قابل توجه:
اطلاعات بعضی از گروه ها به دلیل ناقص بودن منتشر نشده است.
اگر گروهی هنوز اقدام ثبت برنامه خود نکرده است با مسئولان برنامه تماس بگیرد.
این جدول نسخه ی اولیه ی برنامه ها در ایران است و در صورت تغییر به روز رسانی خواهد شد.
شنبه ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۹
ترجمه فارسی نمایش اسلاید مشتری

در ادامه ترجمه و انتشار منابع مربوز به برگزاری شبهای گالیله ای در ایران گروه هماهنگ کننده این برنامه در ایران اقدام به ترجمه نمایش اسلایدهای رسمی این پروژه نموده است.
شنبه ۵ سپتامبر ۲۰۰۹

يكي از موثرترين راههايي كه اين سال براي تحقق اين هدف انتخاب كرد، فراهم آوردن فرصتهايي استثنايي براي در تماس قرار دادن مستقيم مردم با زيباييهاي آسمان شب بود و به همين سبب پروژههاي متعددي مانند آسمان در شب (TWAN)، آسماني براي كشف، از زمين تا آسمان و 100 ساعت نجوم تاكنون برگزار شدهاند. در پي اين برنامههاي متنوع بود كه سازماندهندگان سال جهاني نجوم بارديگر تصميم گرفتهاند تا فرصتي استثنايي را ارج نهند و در سالگرد رصدهاي تاريخ ساز گالئيلو گاليله، از مردم دعوت كنند تا زيباييهاي جهان و آنچه را كه گاليله خود ديده بود بار ديگر ببينند و شبهايي را به ياد گاليله با رصد اجرام آسماني گرامي دارند.
شبهاي گاليله را بايد بخش دوم پروژه موفق و جهاني 100 ساعت نجومي دانست. اين پروژه در فروردين ماه سال جاري برگزار شد و آنچنان با محبوبيت مواجه گشت كه كمتر كسي گمان ميكرد به چنين موفقيتي دست يابد. حتي طراحان برنامه هم گمان نمي كردند دهها كشور و در هر كشور دهها گروه به جمع برگزاركنندگان اين برنامه بپردازند و در بخشهاي مختلف آن مشاركت كنند.
بخشهايي نظير ارتباط مستقيم ميان مردم و كارشناسان، دور دنيا با 80 تلسكوپ زميني و فضايي، بازديد از مراكز علمي، رصد خانهها و موزههاي علم و از همه مهمتر مهيا شدن فرصت براي رصد عمومي مردم. در اين بخش بود كه شوق و ذوقي غريب به وجود آمد. كشور ما كه هميشه در فعاليتهاي آماتوري نجوم نقشي برجسته در جهان به عهده داشته و به نامي آشنا در جهان نجوم آماتوري بدل شده است، در اين پروژه به موفقيتي خيرهكننده دست يافت. بيش از 100 برنامه مختلف در نقاط مختلف كشور سامان از سوي گروههاي محلي سامان داده شده بود كه همزماني جالب توجه روز آغاز اين برنامه و روز طبيعت (سيزده به در) در ايران باعث شد تا بسياري از گروهها از فرصت حضور مردم در پاركها و فضاهاي اطراف شهرها استفاده كنند و تلسكوپهاي خود را به ميان آنها برده و ايشان را دعوت به ديدار ماه و ديگر اجرام سماوي كنند.
بسياري از مردم براي اولين بار در اين روز توانستند نخستين تجربه رصدي خود را به دست آورند و شايد برخي از آنها در سالهاي بعد اين علاقه خودرا دنبال كنند. ايران در ميان كشورهاي جهان از نظر تعداد گروههاي برگزاركننده رتبهچهارم را به دست آورد كه با توجه به مستقل برگزار شدن اين برنامه از سوي گروهها بسيار قابل توجه است.
موفقيت چشمگير اين برنامه كه از سوي دبيرخانه سال جهاني نجوم و با هماهنگي انجمن منجمان بدون مرز (AWB) برگزار شد، سبب گشت تا طراحان اين برنامه به اين فكر بيفتند كه 6 ماه پس از آن بار ديگر جشن بزرگ ديگري برگزار كنند و اين بار به افتخار كسي كه اين سال به ياد چهارصدمين سالگرد رصدهاي او كه نخستين رصدگر تلسكوپي تاريخ بود اين برنامه را شبهاي گاليله ناميدهاند.
گاليله به شهادت تاريخ احتمالا نخستين كسي است كه با تلسكوپي كوچك و دستساز براي رصد آسمانها و اجرام آسماني استفاده كرد. رصدهاي او انقلابي در تاريخ ستارهشناسي ايجاد كرد. انقلابي كه باعث آغاز عصر جديد ستارهشناسي شد. با رصدهاي او بود كه شواهدي تجربي مبني بر صحت نظريه كپرنيك در باره خورشيد مركزي و غلط بودن ديدگاه زمين مركزي بطلميوسي ارائه كرد و آنچنان ضربهاي به اين ديدگاه كه مورد تاييد كليساي كاتوليك نيز بود زد كه حتي برگزاري دادگاه معروف او از سوي هيات انگيزاسيون (تفتيش عقايد) واتيكان هم نتوانست مرهمي بر آن بگذارد.
او در نخستين رصدهاي خود به سراغ خورشيد رفت و روي آن لكههايي را رصد كرد، روي ماه گودالها را ديد و ردي از حلقههاي زحل را مشاهده كرد، با رصد زهره بود كه متوجه اهله (حالت هلالي اين سياره در زمانهاي مختلف) شد و زماني كه به مشتري نگاه كرد، متوجه حضور 4 جرمي شد كه همراه اين سياره و به دور آن ميچرخيدند و امروزه به افتخار گاليله به اقمار گاليلهاي مشتري معروفند.
شبهاي گاليله به ياد اين رصد تاريخي گاليله صورت خواهد گرفت. شبهاي 30 مهر تا 2آبان سال جاري وضعيت مشتري از ديد ما زمينيها شبيه به همان وضعيتي است كه گاليله 400 سال پيش براي اولين بار به آن نگريست و شايد اين فرصتي باشد تا بسياري از مردم شگفتي و حس كنجكاوي گاليله را بار ديگر تجربه كنند.
گاليله براي نخستين بار اقمار مشتري را در شب 7 ژانويه 1610 و با كمك تلسكوپ دستساز خود رصد كرد. منظرهاي كه او ميديد، بنابر گزارشي كه در ماه مارس 1610 در نشريه سيدريوس نونكيوس منتشر كرد، 3 ستاره كمسو بود كه در يك سوي اين سياره قرار گرفته بودند او نيز گمان كرد كه بايد اين 3 ستاره بخشي از ستارههاي پس زمينه آسمان باشند؛ اما قرار گرفتن آنها روي يك خط راست باعث مي شد تا او به اين ستارهها علاقهمند شود. شامگاه بعد زماني كه بار ديگر دهانه تلسكوپ كوچك و دستساز خود را به سوي آسمان گرفت، بازهم اين 3 جرم را ديد، اما اتفاق عجيبي افتاده بود و آن اينكه اين 3 ستاره همراه مشتري در آسمان حركت كرده بودند و موقعيتشان را هم نسبت به هم و نسبت به سياره تغيير داده بودند. با ادامه اين رصدها او متوجه شد در حقيقت 4 ستاره به دور مشتري در حال چرخشند! و بدين ترتيب او براي نخستين بار متوجه شد اين نقاط نوراني نه ستاره كه اجرامي سياره اي هستند كه به دور مشتري ميچرخند.
شبهاي گاليله فرصتي بينظير براي ديدار مجدد با اقمار گاليلهاي مشتري يعني، يو، گانيمد، اروپا و كاليستو است. در اين شبها از گروههاي نجوم آماتوري دعوت شده با آوردن ابزارهاي رصدي خود به محلهاي عمومي مردم را به رصد مشتري و اقمار آن و در عين حال هلال ماه نو و ديگر اجرام سماوي دعوت كنند.
بيشك كشور ما نيز ميتواند در اين بين نقش ممتازي به عهده بگيرد. به همين دليل ساماندهندگان پروژه 100 ساعت نجوم در ايران اين بار هم قصد هماهنگي گروهها براي برگزاري اين برنامه را دارند. وبلاگ فارسي http://persiangalileannights.blogspot.com مرجعي براي علاقهمنداني است كه به دنبال اطلاعاتي در باره ماهيت اين برنامه و برگزاري آن هستند و از سوي ديگر وبسايت جهاني اين پروژه در نشاني http://galileannights.org نيز اطلاعات مهم در اين خصوص را در اختيار خوانندگان خود قرار ميدهد. اين مراجع هم براي برگزاركنندگان و هم براي علاقهمندان مطالب جالب توجهي را ارائه ميكند. ضمن اينكه فرصت براي ثبت برنامههاي گروهها در وبسايت جهاني اين پروژه و معرفي آن به ديگران نيز مهياست.
شبهاي گاليله و شبها و برنامههاي ديگر همه و همه بهانهاي براي آشنايي مردم با جهاني عظيم و بزرگ و وسيع است؛ جهاني كه در آن، ميلياردها كهكشان هريك ميزبان ميلياردها ستاره همچون خورشيد ماست كه به دور بسياري از آنها سياراتي چون سيارات منظومه شمسي در حال چرخش هستند. شايد با فكر كردن به اين وسعت بيانتها انسان به ياد بياورد كه بايد اندكي متواضعتر با محيط اطراف خود برخورد كند.